1. İnovasyon Yarışması (2012 Yılı)







1.İNOVASYON YARISMASI
Tekstil Sektörü ile ilgili üniversite-sanayi-sendika işbirliğinin kurumsallaştırılması ve üniversitelerimizde yapılan akademik bilginin ödüllendirilerek yenilikçi, farklı, özgün projelerin desteklenmesi amacıyla Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası tarafından 1. İnovasyon Yarışması 2012 yılında düzenlendi.
Bu yarışma ile sanayide uygulanabilecek, inovatif değer taşıyan projelerin seçilmesi ve bu çalışmalara hayat veren lisans, yüksek lisans, doktora öğrencileri ve akademisyenlerin desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Yarışmaya 12 farklı üniversiteden toplam 55 özgün proje katıldı. Yarışma finalistleri ulusal ve uluslararası akademisyenler, sanayiciler, bakanlık yetkilileri ve ar-ge merkezi müdürlerinden oluşan iki ayrı kurul tarafından yapılan değerlendirme sonucunda belirlendi. Değerlendirmeler sırasında genel olarak sanayide uygulanabilecek, inovatif değer taşıyan projelerin seçilmesi üzerinde duruldu.

ÖDÜLLER:
Birincilik ödülü: 20.000 TL.?
İkincilik ödülü: 15.000 TL.
Üçüncülük ödülü: 10.000 TL.?
Mansiyon ödülü: 5.000 TL.

Nihai değerlendirmeye kalan 21 proje sahibi ve ekibi 11-13 Haziran 2013 tarihleri arasında Messe Frankfurt’ta gerçekleşen TECHTEXTIL Fuarına Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası aracılığıyla katıldı.
 
DERECEYE GİREN PROJELER

 1. Prototip Floklama Makinesi Tasarımı, İmalatı ve Flok iplik Üretimi
Prof. Dr. Özcan ÖZDEMİR, Prof. Dr. Mehmet KANIK, Dr. Sibel ŞARDAĞ ve Yük. Müh. Berrak TÜZÜNER, Ahmet GENÇ  (İBA Genç Makine)
Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Proje özet bilgisi; 
Flok iplikleri kaplama tekniğiyle üretilen ve günümüzde yüksek katma değerli otomotiv tekstilleri ile ev döşemelikleri gibi belli alanlarda tercih edilen üç boyutlu ipliklerdir. Günümüzde Türkiye’de bu alanda makine ve iplik üretimi yapan herhangi bir firma bulunmamaktadır. Daha da önemlisi, Dünyada da flok ipliği üretimi çok az sayıda firma (bilinen sadece Avrupa'lı 2 firma) tarafından üretilmekte ve çok yüksek fiyatlardan satılmaktadır. Ne var ki, estetik ve fonksiyonellik açısından çok önemli avantajları olan bu iplikler aşırı yüksek fiyatları nedeniyle yaygın olarak kullanılamamaktadır.
Konuyu ilginç kılan diğer bir husus da, Dünyada iplik floklama makinelerini üretip satan belli bir makine imalatçısının olmamasıdır. Tekel durumunda olan söz konusu firmaların kullandıkları makine teknolojilerini kendilerinin geliştirdiği ve bunu bir sır gibi sakladıkları da bilinmektedir.
Proje ekibi, bu ihtiyaçları göz önüne alarak, 2008 yılında “Prototip Floklama Makinesi Tasarımı, İmalatı ve Flok İplik Üretimi” isimli bir SAN-TEZ projesi başlatmıştır. 2011 yılında tamamlanan proje sonunda Türkiye’de ilk defa, küçük kapasiteli bir flok iplik üretim makinesi (OMAFLOK-P) geliştirilmiş ve bu makinede flok iplik üretimi başarılmış bulunmaktadırlar.
Geliştirilen bu makine için 2 adet patent başvurusu yapılmıştır. Birincisi TR-2008-08141-B koduyla sonuçlanmış; ikincisi ise geliştirilen özel yapıştırıcı aplikasyon ünitesi ile ilgili olup son aşamaya gelinmiştir.

Projenin Sağlayacağı Avantajlar
Gerçekleştirilen bu projeden kazanılan teknolojik bilgi ve deneyim sayesinde, yüksek kapasiteli “sanayi tipi bir flok iplik makinesi”nin imalatı ve ülkemizde de “flok ipliklerin seri üretimi”nin yolu açılmış bulunmaktadır. Böylece, Avrupa'dan sonra ilk defa ülkemizde de flok iplik üretimini gerçekleştirmek ve daha uygun fiyatlarla tekstil sektörünün kullanımına sunmak mümkün hale gelecektir.
Sektöre sunulacak uygun fiyatlı flok ipliklerle başta otomotiv tekstilleri ve diğer teknik tekstiller olmak üzere yüksek katma değerli yeni ürünlerin tasarımı ve üretimi mümkün olacaktır.
Prototip makine bir endüstriyel makinede bulunması gereken tüm ünitelere sahip olup, bundan kazanılan bilgi ve deneyimlerle yüksek kapasiteli ilk üretim makinesinin tasarımı ve üretimi de fazla zaman almayacaktır. Bu amaçla yeni bir sanayi ortaklığı kurulmasına ve projeye resmi mali desteğin sağlanmasına çalışan proje ekibi gerekli hazırlıklardan sonra yeni projelerine başlamayı planlamaktadırlar.

OMAFLOK-P makinesinin genel görünümü
Projeyi gerçekleştiren ekip ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına projeyi izleyen yetkililer OMAFLOK-P makinesi önünde görülüyor.
•    Polyesterin Boyama Sonrası Temizlenmesinde Redüktif Yıkama Yerine Ozon Gazı Kullanımı- Ödül:
Doç.Dr. Hüseyin Aksel EREN
Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği

Proje özet bilgisi;
Ozon gazı endüstriyel ölçekte ozon jeneratörlerinde üretilebilen kuvvetli bir oksidandır ve su ve meşrubat şişelemede, gıda endüstrisinde dezenfeksiyon amaçlı, su dezenfeksiyonunda ve atık su arıtımda endüstride kullanılmaktadır.
Ozonun terbiyede kullanımı üzerine pamuğun ağartılması, yünde çekmezlik, denim terbiyesi ve çeşitli liflerin terbiyesi gibi alanlarda ve boyama atık sularının renk giderimi üzerine birçok bilimsel çalışma mevcuttur.
Polyesterin dispers boyama sonrası temizlenmesinde klasik metod kuvvetli alkali ve indirgen banyoda yüksek sıcaklıkta redüktif temizlemedir. Ancak oksidan maddelerin de (ozon) tıpkı redüktif maddelerin yaptığı şekilde yüzeyde kalan dispers boyarmaddelerin giderilmesinde kullanılabilme olanağı bulunmaktadır.
Bu projede polyestere dispers boyama sonrası ozon uygulaması ıslak kumaşa ozon gazı püskürtülmesi şeklinde gerçekleştirilecektir. Yöntem kontinü çalışmalara uygundur.
Ozon kullanımının klasik kimyasalların kullanımına göre avantajları; ozon soğukta etkin olduğu için enerji tasarrufu, ozon diğer klasik kimyasalları ikame edeceği için kimyasal madde tasarrufu, ozon kendiliğinden oksijene dekompoze olduğu için düşük çevresel etki ve daha kısa işlem süreleri sayesinde üretim artışı olarak önerilmektedir.

Projenin Sağlayacağı Avantajlar
Polyesterin dispers boyanması sonrası temizlemesinde klasik redüktif yıkama yerine ozon kullanımının avantajları;
    •    Ozon soğukta etkin olduğu için enerji tasarrufu,
    •    Ozon diğer klasik kimyasalları (redüktif madde ve kostik) ikame edeceği için kimyasal madde tasarrufu,
    •    Ozon kendiliğinden oksijene dekompoze olduğu için düşük çevresel etki
    •    Daha kısa işlem süreleri sayesinde üretim artışı
olarak önerilmektedir.
    •    Zebra Derisinden Esinli Sinek Kovucu Biyomimetik Tekstil Yüzeyi Üretimi- Zebrepel
Akademisyen Çağlar Sivri
Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Proje özet bilgisi;
Teknolojide çözülemeyen birçok problemin sırrı doğada yatmaktadır. Nitekim canlıların doğadaki düşman ya da zararlılara karşı geliştirdiği çözümler de önemli bir ilham kaynağıdır. Bu çalışma biyomimetik yoluyla ya da diğer bir deyişle doğayı taklit ederek sinek problemine karşı birçok ürün grubu için kullanılabilecek sürdürülebilir bir çözüm geliştirmeyi hedeflemektedir. Proje dahilinde geliştirilecek olan yüzeyler piyasadaki benzerlerinin aksine kimyasal bitim işlemi ya da sprey kullanımına ihtiyaç duymadan doğal sinek kovucu özelliğe sahip olacaktır.

Doğada hiçbir hayvan zebradan daha ayırt edici bir posta/deriye sahip değildir. Her zebranın derisindeki şeritler tıpkı bir parmak izi gibi kendine hastır, buna rağmen her üç türden birisinin kendi içerisinde genel/benzer bir desen yapısı vardır. Bu kamuflaj, zebraların düşmanları tarafından algılanmasını zorlaştırırken aynı zamanda birbirlerini tanımalarına yardımcı olan bir fonksiyona da sahiptir. Bu özellik sinek kovuculuğuna ek olarak kamuflaj alanında da gelecek vadetmektedir.

Proje kapsamında, zebraların sinekleri kovmak için geliştirdiği şeritlerin doğadaki gibi farklı genişlikte, yoğunlukta ve açılarındaki tasarımı yapılarak, her farklı tasarım için polarizasyon dereceleri ve kaliteleri ölçülerek, en ideal sinek iticiliğinin hangi tasarımla kazanılabileceğine dair çalışmalar yapılacaktır. Son olarak geliştirilen desen, dijital baskı tekniğiyle farklı tekstil yüzeylerine uygulanarak; açık hava aktivitelerinde, tarımsal alanda, ev tekstilinde sinek kovucu fonksiyonuyla ve/veya askeri ya da sivil alanda ise kamuflaj fonksiyonuyla kullanıma sunulacaktır.
 
•    Üç Boyutlu Dokuma Tarağı- Ödül: 5.000.- TL
Ozanhan Kayaoğlu

Proje özet bilgisi;
Tasarlanan dokuma tezgahı, var olan dokuma tarağının çıkarılarak yerine yeni tasarlanan dokuma tarağının monte edilmesi ile çalışmaktadır.

Günümüzde kullanılan dokuma taraklar düz bir görünüm sergilemektedir. Bu projede tarak 3 boyut halini almaktadır. Her bir tarak dişlisine bir kanal içerisinde ileri geri hareket etmek suretiyle istenilen şekil verilip, sabitlenip dokumaya başlanır. Normal dokuma taraklarında atkıdan gelen iplik kumaşa paralel olarak atılır ve bu işlemin devamı suretiyle kumaş oluşur fakat bu sistemde dokuma tarağının biçim değiştirmesi ile çözgü ipliğine paralel olarak giden her bir atkı ipliği taraktaki verdiğimiz şekli alır ve en basit dokumada dahi 3 boyut efektini vermektedir. Eğer düz dokuma yapılmak istenirse, kolaylıkla düz dokumaya geçilebilinir. 2 çerçeveli en ilkel tezgahta dahi jakar makinasının rapor tekrarının yetemeyeceği büyük desenler yapılabilinmektedir.

Bu ortaya çıkan projenin bir sonraki adımı ise; tarağın tasarımına eklemeler yapılarak kanal içerisinde ileri geri hareket edebilen tarak dişlerinin kontrolünü sağlayacak sistemin oluşturulması ve buna bağlı olarak taraktan desen verme programı hazırlanması vasıtasıyla hem tarağın kontrolünün her daim sağlanması hem de akıcı bir desenin oluşturulabilinmesidir.  Böylelikle yeni oluşturulacak kumaşlarda sınırlar çok ileriye taşınacaktır.

Projenin Sağlayacağı Avantajlar
Bugüne kadar gerçekleştirilen dokuma kumaşlardan farklı yapıda kumaş üretilecek,
Katma değeri yüksek kumaş üretilecek,
Rapor boyutunun, yapılan kumaş boyutuna çıkarılabilmesi ve daha önceden var olmayan dokuma türlerinin oluşturulması sağlanacak,
Dokuma tarağının istenilen şekilde programlanabilmesi sağlanacaktır.