Çorap ihracatta payını artıracak

2016’da 2.2 milyar çift çorap üreten Türkiye, Çin’den sonra dünyanın ikinci büyük çorap tedarikçisi.

Dünya çorap ihtiyacının yüzde 40’ını Çin, yüzde 10’unu ise Türkiye karşılıyor. 2020’de ise küresel çorap ticaretindeki payın yüzde 15’e çıkartılması hedefleniyor.

Çorap, deyip geçmemek lazım… Bu küçük ve vazgeçilmez ürün Türkiye’de ciddi bir ekonomi yaratıyor. Yıllık 2.5 milyar dolarlık işlem hacmine ulaşan sektörün üretime ve istihdama da büyük katkısı var. Türkiye’de çorap ihracatı yapan 2 binin üzerinde firma bulunuyor. Bu firmalarda 100 bin üzerinde kişinin çalıştığı tahmin ediliyor. Hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün önde gelen alt sektörlerinden biri olan çorap, ihracatta önemli paya sahip. Öyle ki Türkiye, Çin’den sonra dünyanın ikinci büyük çorap tedarikçisi konumunda. Dünya çorap ihtiyacının yüzde 40’ını Çin, yüzde 10’unu Türkiye karşılıyor. 2020’de ise küresel çorap ticaretindeki payın yüzde 15’e çıkartılması hedefleniyor. 2016’da 2.2 milyar çift çorap üretildi. 2015’te 1.5 milyar, 2016’da 1.6 milyar çift çorap ihracatı yapıldı. Bu ihracat karşılığında Türkiye’ye 2015’te 1 milyar 30 milyon, 2016’da 1 milyar 40 milyon dolar civarında döviz girdi.
2017 ise çorap sektörü için çok iyi başlamadı. Hazır giyim ihracatındaki genel gerilemeye paralel olarak bu yıl çorap ihracatında da bir miktar düşüş söz konusu. Yılın ilk yarısında çorap ihracatı yüzde 5.1 düşüşle 458 milyon dolar olarak gerçekleşti. Miktar bazında da önceki yılın aynı dönemine göre, 2017’nin ilk yarısında yüzde 5.5’lik bir kayıp var. Yılın ilk yarısı 732.4 milyon çift çorapla tamamlandı. Ancak sektör 2017’nin ikinci yarısından umutlu. Yılın ikinci altı aylık döneminde çorap sektörünün ihracatını artırması ve bu yılı 1.1 milyar dolarlık ihracatla kapatması bekleniyor.
Genel ekonomik veriler 2018 yılı için de olumlu sinyaller veriyor. İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği’ne (İHKİB) göre, 2018’de çorap sektörü ihracatını artıracak. Bu olumlu öngörülerin sebepleri var. Sektörde son dönemde ihracatı artırmaya yönelik ciddi çalışmalar yapılıyor.
Dünyanın ikinci büyük çorap üreticisi olarak Türkiye ağırlıklı olarak AB ülkelerine ihracat yapıyor. Küresel pazarlardan daha fazla pay alabilmek için AB’ye alternatif arayışlar devam ediyor. Bu noktada ABD pazarı önemli bir potansiyeli barındırıyor. Yılda 2.3 milyarlık çorap ithalatı yapan ABD’ye Türkiye’nin ihracatı sadece 15 milyon dolar. Oran olarak bakıldığında Türkiye’nin ABD pazarındaki payı yüzde 1’i bile bulmuyor. Bu ülkeye olan ihracatı 50 milyon dolara çıkarma yönünde girişimleri olan İHKİB, geçtiğimiz şubat ayında Las Vegas’taki Magic Show fuarındaydı; ağustos ayında da yine aynı fuarda yer alacak. Öte yandan İHKİB Çorap İhracatçıları Kümesi, 15 firmasıyla Şanghay’daki dünyanın en büyük çorap fuarına bu yıl ilk kez katıldı ve çorap alımlarının büyük bölümünü bu fuardan yapan ABD’li alıcılarla verimli görüşmeler yaptı.
Türkiye ihracatının gündemindeki en önemli konulardan biri katma değerli ürünler üretebilmek. Çorabın kilogramı halen ortalama 14.2 dolardan ihraç ediliyor. Sektörün, katma değerli üretimi artırarak rakamı daha yukarılara çekmek için girişimleri var. Bu çerçevede Ekonomi Bakanlığı’nın desteği ile ÜR-GE Projesi kapsamında oluşturulan Çorap Kümesi 15 Mart 2016’da çalışmalarına başladı. İki yıllık proje ile firmalar hem katma değerli ürün üretimlerini artırma hem de yeni pazarlara erişme imkânı bulabilecek. İHKİB de çorapta inovatif ve tasarım odaklı üretim konusunda firmaları teşvik ettiklerini, hükümetin de sektörü desteklediğini aktarıyor.
Sektördeki çalışmalar bununla sınırlı değil. Sektörün büyümesini hızlandırmak için Çorap Sanayicileri Derneği çatısı altında İstanbul Çerkezköy hattında bir çorap organize sanayi bölgesi kurulup sektöre bedelsiz verilmesi konusunda bir çalışma yürütülüyor. Bu projenin başarıya ulaşmasının çok önemli olduğunu söyleyen Tekstüre Çorap CEO’su Kenan Koç, “Bu proje başarıya ulaşırsa ve bölge büyük tutulursa sağlıklı ve kalıcı bir başarı beklenebilir” diyor.
Sektörün katma değerli mal ürettiğine dikkat çeken Koç, şirketlerin yeni makineye yatırım yaptığını belirtiyor.

İnovasyon ön planda
Çorap, dünyanın her yerinde zorunlu denilebilecek bir hazır giyim ürünü. Son yıllarda sektörde pek çok yenilik ve gelişmeyle birlikte üretim yelpazesi genişledi ve çoraplar çeşitlendi. Günümüzde artık nitelikli ve modern çoraplar tasarlanıp üretiliyor. İleri teknolojiler kullanılarak çoraplara yumuşak sarış rahatlığı, daha iyi esneme ve geri toplama performansı, geliştirilmiş nefes alabilme özellikleri, istenmeyen kokunun önlenmesi, geliştirilmiş nem kontrolü ile serinletici etki, vücuttaki kan dolaşımının hızlandırılması, sık yıkanmaya karşı daha az solma, aroma terapi gibi özellikler kazandırılabiliyor. Bu bağlamda, Türk çorap üreticileri de sektördeki gelişmeleri yakından takip ediyor.

İran pazarına açılım
Penti de inovatif ürünleriyle dikkat çeken şirketlerden biri. Karın toplayan, bacak incelten, selülitleri kontrol altına alan farklı ürün çeşitleriyle pazarda farklılık yaratan şirket, ayrıca mağazalaşma stratejisiyle öne çıkıyor. Türkiye genelinde 60 ilde 310 mağazası bulunan şirketin, yurtdışında da 33 ülkede 150 mağazası var. Dünyaca ünlü birçok markanın da üreticisi konumundaki şirket, küresel pazarda payını artırmayı hedefliyor.
Penti Yönetim Kurulu Başkanı Sami Kariyo, “Türkiye’de olduğu gibi uluslararası ölçekte de kadınlar tarafından en çok tercih edilen bir ‘love brand’ olmayı hedefliyoruz. Beş yıllık stratejik planımızı buna göre yapılandırdık. Amacımız Türkiye’den çıkacak 10 global markadan biri olmak” diyor.  İran, Türkiye’den sonraki en önemli pazarlarından biri. Yüzde 25 pazar payı hedeflenen ülkede İranlı ortakla ile birlikte beş yılda 100 mağaza açılması planlanıyor. Kariyo, aynı zamanda İran’da fabrika kurma hazırlıklarına başladıklarını söylüyor.

En büyük ihracat Avrupa’ya
Türkiye çorap ihracatının büyük bölümünü AB ülkelerine yapıyor. Toplam çorap ihracatının içinde AB ülkelerinin payı yüzde 85’e ulaşıyor. En fazla çorap ihraç edilen ülkeler arasında İngiltere ilk sırada. 2016’da İngiltere’ye 252.4 milyon dolarlık çorap ihracatı gerçekleştirildi. İngiltere’yi 225.6 milyon dolarla Almanya, 111.6 milyon dolarla Fransa takip ediyor. Türkiye’nin en önemli çorap pazarları arasında ilk 10’da yer alan diğer ülkeler; İspanya, Hollanda, İtalya, Belçika, İsveç, Polonya ve Danimarka şeklinde sıralanıyor.