İhtisas gümrüklerinde yeni düzen: Bürokrasiye veda

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın yeni tebliği, tekstil ve hazır giyimciyi memnun etti.

Zira birtakım bürokratik engelleri ortadan kaldıracak tebliğ, Türk tekstil sektörünün en büyük avantajlarından olan tedarik sürecini de hızlandıracak.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın Gümrük Genel Tebliğinde (Gümrük İşlemleri) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’i, geçtiğimiz Şubat ayında Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu tebliğe göre, bazı tekstil ürünlerinin serbest dolaşıma giriş işlemleri, Türkiye gümrükleri yerine geldiği yetkili gümrük idaresince yapılacak.
Yeni tebliğ, tekstil firmalarına maliyet ve hız avantajı sağlarken, Türkiye sanayisi ve ihracatının lokomotifi konumundaki tekstil sektörünün uluslararası piyasada en büyük avantajlarından olan hızlı tedarik de daha çok önem kazanacak.
Peki, nasıl?

Bürokratik engeller ortadan kalkıyor
Tekstil İhtisas Gümrüğü, 28 Eylül 2001 tarihinden beri uygulanıyordu. Bununla beraber, 17 adet gümrük müdürlüğünde serbest dolaşıma giriş işlemleri söz konusuydu. İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) eski Başkanı İsmail Gülle, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın bu atılımı ile ihracatçıların sıklıkla şikâyetçi olduğu ve ilgili bakanlıklar ile görüşmelerinde her fırsatta dile getirdikleri bürokratik engellerin, büyük ölçüde ortadan kalktığının altını çiziyor. Zira ihtisas gümrüklerini devre dışı bırakan yeni tebliğ, yerli tekstil firmalarına maliyet ve süreç açısından ciddi kazanç getiriyor. İhracatçıların üzerinden bürokratik bir yükü aldığı için Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkçi’ye müteşekkir olduklarını belirten Gülle, “Bunun yanında, yapılan düzenleme ile tekstil eşyalarının geldiği gümrük idaresinde ithalat işlemlerinin yapılması zorunluluğu ve aktarmaya izin vermemesi ihracatçılarımızı olumsuz etkileyebilecektir. Talebe bağlı olarak, eşyaların başka gümrük antrepolarına da aktarılabilmesinin mümkün kılınmasının ihracatçılarımıza faydalı olacağı kanaatindeyim” görüşünü dile getiriyor.

Zaman kaybı önlenecek
Akdeniz Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Kıvanç ise söz konusu değişikliğin özellikle İstanbul için anlam taşıdığını belirterek, İzmir ve İstanbul’un, öncesinde ihtisas uygulaması olan yerler olduğunu ifade ediyor.
“İstanbul’da ihtisas gümrüğü Halkalı Murat Bey Gümrüğü’ydü. Ambarlı da ihtisas gümrüklerine eklendi. Bu karar ile olumsuzluklar bertaraf edildi. İşlemler hızlanacak ve maliyetler azalacak” diyen Kıvanç, ayrıca ürün aktarma sebebiyle iki gümrük arasındaki denetim ve riskin de kaldırılmış olacağına dikkat çekiyor.

Sanayici ve ihracatçı nasıl etkilenecek?
Kıvanç, bu ürünlerde çeşidine göre ek vergi, damping, gümrük vergisi ve ayrıca detay beyan ile kıymeti ve maliyeti kontrol ederek düşük kıymet beyanı da engellendiği için yeni düzenlemenin sanayiciler ve ihracatçılar açısından olumsuz yansıması olmayacağını dile getiriyor. Kıvanç, “Gümrüklerdeki iş yükünün azalması ve aktarmalarda suiistimaller var ise risk kaldırılacağından, diğer işlemlerin hızlanmasına vesile olacak ve yerli ve milli sanayi ve üreticiyi rahatsız etmeyecektir” şeklinde konuşuyor.
Ürünlerin işlemlerinin geldiği gümrükte yapılmasının masrafları çok azaltacağını söyleyen Kıvanç, bu masrafları da aktarma taşıma, teminat, ilk gümrük tespit muayene, X-Ray, varış gümrüğünde antrepoya alma, depoya boşaltma işçilik, depolama masrafı ve iki defa gümrükleme hizmet bedeli olarak sıralıyor.
İstanbul Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) de hükümetin doğru bir karar aldığını, yeni tebliğ ile özellikle konfeksiyoncuların işlerinin kolaylaşacağını vurguluyor.
İHKİB’e göre yeni tebliğde bahsi geçen ürünlerin ihtisas gümrüklerine gitmesine gerek yok, çünkü zaten düşük miktarlarda geliyor ve ihtisas gümrüklerine gönderilmesi firmalar için önemli oranda maliyet kaybına neden oluyor.

Tebliğ ne diyor?
Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin 50 ila 63’üncü (50 ve 63’üncü fasıl dahil) fasılları kapsamındaki tekstil eşyası ile 3926.20 tarife alt pozisyonu kapsamındaki giyim eşyası ve giyim eşyası aksesuarlarının serbest dolaşıma giriş işlemleri, belirlenen ihtisas gümrük müdürlüklerinden yapılıyordu. Yeni tebliğ ile bu özellikleri taşıyan ürünlerin serbest dolaşıma giriş işlemleri bundan böyle eşyanın geldiği gümrük idaresi tarafından yapılabilecek.

Hangi ürünleri kapsıyor?
Bundan böyle serbest dolaşıma giriş işlemleri, geldiği yetkili gümrük idaresince gerçekleştirilecek olan ürünler ise şöyle: Keten ve ipek iplikler, tekstil ve konfeksiyon sektöründeki ihracatçı firmalar için bedelli veya bedelsiz olarak gönderilen vatka, çıtçıt, tela, düğme, rivet, fermuar, askı, etiket, kart etiket, dokuma ve şerit etiket, kurdele, lastik, dantel ve benzeri konfeksiyon imalatında kullanılan yardımcı malzemeler ile tek kullanımlık vinil klorür eldivenler. Bu ürünler içerisinde hammadde ve yarı mamul maddeler (pamuk, yün, iplik vb.) geldikleri gümrüklerden ithal ediliyordu. İhtisas gümrüğüne hammadde ve yarı mamul madde dışındaki kumaş ve hazır giyim gönderiliyordu. Bu değişiklik ile gelen eşyanın, geldiği gümrükte işlemi yapılacak.

HANGİ MASRAF KALEMLERİ SİLİNDİ?
1. Aktarma taşıma
2. Teminat
3. İlk gümrük tespit muayene
4. X-Ray
5. Varış gümrüğünde antrepoya alma
6. Depoya boşaltma işçiliği
7. Depolama
8. İki defa gümrükleme hizmet bedeli.

Zeki Kıvanç / Akdeniz Tekstil ve Hammaddeleri
İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı
Masrafları çok azaltacak
Önceki süreçte, tekstil ürünün geldiği gümrük idaresi, tekstil ihtisas yetkisi olmayan bir gümrük idaresi ise ürün yetkili olan gümrüğe T1 beyan düzenlenerek, teminata bağlanarak aktarılıp yetkili gümrük tarafından giriş işlemleri yapılıyordu. Şimdiki tebliğ ile beraber, gümrük işlemlerindeki iki veya üç günlük zaman kazanımı söz konusu olacak. İşlemler hızlanacak. Geldiği gümrükte işlem yapılması masrafları çok azaltacak.

İsmail Gülle / İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri
İhracatçıları Birliği ESKİ Başkanı
Ciddi avantajlar kazanacağız
50 ile 60’ıncı fasıllar arasında yer alan hammadde niteliğindeki iplik, kumaş vb. eşyalar sadece Dahilde İşleme Rejimi (DİR) ve bazı özel durumlarda aktarmadan geldiği gümrük idaresinde işlemler yapılabiliyordu. Bunun dışında kalan durumlarda ve 61-63’üncü fasıl kapsamındaki hazır giyim ve ev tekstili eşyaları ihtisas gümrüğüne aktarılıyordu. İthalat, ürün ihtisas gümrüğüne aktarıldıktan sonra yapılmaktaydı ve aktarma sürecinde birçok eşyaya ilişkin aktarma aracına Araç Takip Cihazı (ATS) takılmakta ve bunun varış gümrüğünde muhafaza tarafından sökülmesi zaman ve maliyet açısından birtakım problemler yaratmaktaydı. Şimdi bu süreçlerin tamamı ortadan kalkacak, sektörlerimiz maliyet ve özellikle süreçte ciddi avantajlar elde etmiş olacaktır.